Petrol Nedir?
Çok uzun yıllar önce kara ve denizlerin çeşitli derinliklerinde hayvansal ve bitkisel artıkların ayrışması sonucu oluşan hidrokarbon birikimlerinden oluşur. Hidrokarbonlar, hidrojen ve karbon bileşikleri olup, normal sıcaklık ve basınç şartlarında gaz, sıvı ve katı hallerde bulunurlar. Bileşimlerinde az miktarda kükürt, azot, oksijen ve çeşitli mineraller ihtiva eder.
--------------------------------------------------------------------------------
Kesafet/Yoğunluk nedir?
Aynı sıcaklık ve basınç şartları altında, aynı hacmi taşıyan sıvının kütlesine oranıdır. Sıvıların yoğunluğu pyromet kaplarıyla bulunabilir.
Yoğunluk = Kütle / hacim’dir. d = m / v (gr / cm3) olarak ifade edilir.
Başa Dön
--------------------------------------------------------------------------------
Oktan nedir?
Yakıt – hava karışımının ateşlemeden önce, motorda vuruntu olayına yol açmaksızın sıkıştırılabileceği sınırı ölçen değerdir. Oktan İndisi (birimsel değeri) analizi yapılacak numune ile aynı vuruntu önleme özellikleri gösteren izoheptan ve izooktan karışımındaki izooktan hacminin yüzdesiyle tanımlanır. Vuruntu önleme değeri yüksek olan izooktan’ın indisi 100’dür. Normal heptan’ın indisi ise 0’dır. Yolda yapılan birçok deney, modern otomobillerde yakıtın gerçek değerine en yakın indisinin F indisi olduğunu göstermiştir. Oktan indisi, genellikle F indisinden 3 ila 10 derece kadar yüksek olan Research Method (RM) ile belirtilir.
Başa Dön
--------------------------------------------------------------------------------
Viskozite nedir?
Akışkan maddelerin akmaya karşı gösterdikleri dirence viskozite denir. Akışkan maddelerin en önemli ve en belirgin özelliklerinden biridir. Viskozite bilhassa endüstride ve diğer birçok alanda kendisini hissettirir. Petrol endüstrisinde viskozite kuyulardan pazarlama sahasına kadar çok önem taşır. Viskozite ve sıcaklık arasındaki ilişki çok önemlidir. Mümkün olduğunca sıcaklıktan en az etkilenmesi arzu edilir. Ayrıca basınç da viskoziteyi arttırır.
Başa Dön
--------------------------------------------------------------------------------
Benzin ve motorin eteri nedir, nasıl korunur?
Ham petrolün düşük sıcaklıklarda distile edilmesinden elde edilen benzin ve motorin kaynama noktası çok düşük olduğu için, hava ile karıştığında, özellikle yaz aylarında sıcak havalarda patlayıcı ve yanıcı bir hal alır. Bu nedenle akış sırasında hava ile asgari temas sağlanmalıdır. Akaryakıt buharları zehirleyici ve boğucu hatta öldürücü gazlar içermektedir. Bütan, Pentan, Hegzan, Heptan, Propilen, Etilen, Nafta, Kerosin gibi bir karışımdan oluşmaktadır. Bu kadar tehlikeli maddenin bir arada bulunduğu akaryakıt buharlarından korunmak için çok dikkatli ve titiz davranılması gerekir. Başta kanser olmak üzere üst solunum yolu hastalıkları, mide ve karaciğer problemleri, kanda oluşabilecek istenmeyen tablolar hep bu buharların solunumundan ve temasından meydana gelmektedir.
Korunmak için alınabilecek önlemler:
• Tankerler alttan dolum (kapalı devre) yapmalıdır.
• Üstten dolumlar da, ağzı ve burnu kapatan maskeler kullanılmalıdır.
• Miğfer ve gözlük kullanılmalıdır.
• Daima rüzgar arkadan gelecek şekilde vaziyet alınmalı, tank içinden çıkan akaryakıt buharları göğüslenmemelidir.
• Sentetik esaslı kıyafetler kesinlikle giyilmemelidir.
• Dolum esnasında, dolum hortum ucu mümkün olduğunca dik olarak dibe indirilmelidir.
• Kabaralı, demirli, kösele tabanlı ayakkabılar giyilmemeli, kauçuk veya lastik tabanlılar tercih edilmelidir.
• Dolumdan çıktıktan sonra, hafif rüzgârlı, açık bir yerde 10 dakika kadar kollar yana açılarak temiz hava alınmalıdır.
--------------------------------------------------------------------------------
Motorinin içindeki kükürt miktarı ne kadardır?
Motorin içinde maksimum % 7 oranında kükürt bulunur. Bu miktar Türk Standartları Enstitüsü tarafından saptanmıştır. Bu oran kontrol edilmediğinde daha da yüksek çıkabilir. Kükürt miktarının yüksek olması, yanma sonucunda sülfürik asit oluşmasına sebep olur. Sülfürik asidin motorlarda motor elemanlarının aşınmasına ve deformasyonuna neden olur. Motor yağına karıştığı için, motor yağı çok çabuk kirlenir ve görev yapamaz hale gelir. Segmanlar ve egzantrik bundan hemen etkilenir.
Başa Dön
--------------------------------------------------------------------------------
Ucuz mazotun zararları nelerdir?
Daha ucuz olduğu için tercih edilen, yurdumuza sınır ticareti adı ile getirilen Motorinin (Mazotun ) araçlarınıza ne denli zarar verebileceğini belirtmeyi bir görev sayıyoruz. Bu ürünün kalitesi üzerinde, ilgili kurumların herhangi bir kontrolü yoktur. Motorindeki kükürt ve su oranı ile setan sayısının (motorinin kendi kendine tutuşma kabiliyeti) kabul edilebilir değerleri ihtiva etmemesi aşağıdaki belirtilen zararların meydana gelmesine neden olur.
• Yüksek su oranı yakıt içinde aşırı çamur oluşmasına yol açar, filtrenin normal ömründen önce görev yapamaz hale gelmesine neden olur. Ayrıca motorin pompası ve enjektörleri daha çabuk aşınırlar.
• Yüksek kükürt oranının yol açtığı sülfürik asit, kimyasal reaksiyon sonucu motor elemanlarının aşınmasına sebep olur. Asit, motor yağına karıştığı için motor yağı daha çabuk kirlenir ve kalitesi bozulur. Yağın kalitesinin bozulması sonucunda ise tüm motor elemanlarında deformasyon ve aşınma oluşur.
• Setan sayısının düşük olması sonucunda enjektörden püskürtülen yakıt hızlı olarak buharlaşamayacağından motordaki yanma düzensiz olur ve yakıt tüketimi artar. Setan sayısının çok yüksek olduğu hallerde ise egzoz supapları erir ve piston tepelerinde metal erimelerine neden olur.
--------------------------------------------------------------------------------
Yağlama nedir?
Yağlamanın asıl önemi birbiri üzerinde hareket eden cisimler arasındaki sürtünme kuvvetinin azaltılarak gerekli işin az enerji kaybı ile yapılmasını sağlamaktır. Bununla beraber aşınmaya engel olmak, fazla ısınmayı önlemek, ani darbeleri yutarak parçalar arasında bir amortisör görevi yapmak, korozyonu önlemek, çalışan parçaların temizlenmesini sağlamak da yağlamanın diğer önemli faydalarıdır.
Başa Dön
--------------------------------------------------------------------------------
Motorda yağın önemi nedir?
Araçlarımızda kullandığımız madeni yağların 7 fonksiyonu vardır:
• Silindir ve piston arasında ince bir film tabakası oluşturarak sürtünmeyi azaltır, randımanı yükseltir, yakıttan tasarruf sağlar.
• Motorun çalışmasıyla birlikte, parçalar arasına girerek parçaların yıpranmasını azaltır.
• Motorun çalışma sırasında soğumasına büyük ölçüde yardımcı olur.
• Çapak ve pisliklerin atılmasına yardımcı olur.
• Yanma bölümünde sızdırmazlığa katkıda bulunur.
• Motor aksamının her sıcaklıkta çalışmasını kolaylaştırır.
Başa Dön
--------------------------------------------------------------------------------
Motor yağının eksikliği nelere neden olur?
Araç motorlarının içinde belli oranlarda bulunması gereken madeni yağların eksikliği durumunda ise:
• Sürtünme artacağı için motor harareti derhal artmaya başlar, daha fazla yakıt ile daha düşük bir randıman elde edilir.
• Motor parçalarında yüksek bir yıpranma başlar, kısa bir süre sonra motor sarmasına kadar gidebilir.
• Artan hararet nedeni ile yağdaki yanma olayı başlar ve kurum ve pislik oranında artış görülür.
• Motorun ilk çalışmasında değişik sıcaklık ortamlarında çalışma zorlukları başlar.
• Araç motoru düşünülenden çok daha önce hizmet dışı kalır.
--------------------------------------------------------------------------------
Motorlar neden yağ eksiltir?
Motorlar iki nedenle yağ eksiltirler:
1. Üstten egzantrikli motorlar, motor yapısı nedeni ile her 100 km. de belli bir miktar yağı egzoz yolu ile dışarı atarlar. Bu miktarlar araçların tanıtım kitaplarında belirtilmiştir.
2. Belli bir km’yi aşan araçlarda yağ yakması ve yağ eksiltmesi görülür. Motorların yağ eksiltme oranları ile ilgili bir inceleme yapılırsa aşağıdaki hususlar göz önüne alınmalıdır. a) Araç motoru: Benzinli, dizel veya LPG’li olması b) Yol durumu: Şehir içinde, otoyolda veya arazide gitmesi
Yabancı menşeli araçlarda 400 – 450.000 km, yerli araçlarda 200 – 250.000 km, ortak yapım araçlarda ise 300 – 350.000 km sonunda yağ eksilmesi başlamaktadır.
Başa Dön
--------------------------------------------------------------------------------
Kaç çeşit madeni yağ vardır?
Araçlarımızda kullandığımız bütün madeni yağlar üç ayrı grupta incelenir:
• Tam Sentetik Yağlar: Kimyasal reaksiyonlarla elde edilen ve daha dayanıklı yağlardır. Tamamen sentetiktir.
• Yarı Sentetik Yağlar: Tam Sentetik ve Mineral Yağların belli oranlarda karışımından oluşurlar.
• Mineral Yağlar: Ham petroldeki baz yağlara muhtelif katıkların eklenmesi ile elde edilirler.
Başa Dön
--------------------------------------------------------------------------------
Aracımıza yağ seçerken nelere dikkat etmeliyiz?
Tüm yağ ambalajlarının arka tarafında, üç ayrı lisanda, yağın spesifik özellikleri belirtilmiştir. Bu ambalajlardaki API ifadesi, bir yağın performans sınıflandırmasını yapan ve onaylayan kuruluş olan American Petroleum Institute’un baş harfleridir. API dan onay alan aynı sınıf yağlar başka şirket ürünleri ile karışım yapabilir.
Aracımızda daha önce kullanılan yağ ile ilgili bilgimiz yoksa araç modeli, yaptığı kilometre ve iklim şartlarını da göz önünde bulundurarak yetkili elemanların yardımı ile yağımızı seçebiliriz. Tam Sentetik Yağlar, biraz daha pahalı ancak çok daha uzun ömürlüdür. Etiketlerde görebileceğiniz W harfi İngilizce (winter) kış anlamına gelmektedir. Yanındaki rakamlar ise o yağın akıcılığını gösterir. 5W soğukta yağın akıcılığını ifade eder. Rakamlar küçükse yağın akıcılığı fazla olur. Soğukta motor daha rahat çalışır. SW 40 Yağın sıcak ortamdaki akıcılığını ifade eder. Rakam büyükse, yağın viskozitesi yüksek demektir.
Başa Dön
--------------------------------------------------------------------------------
Yağ konusunda diğer öneriler nelerdir?
Benzin ikmali sırasında görevli personelin aracınızda motor yağı seviyesine bakmasına izin veriniz, istasyon trafiği müsait ise görevliyi uyarınız. Yağ seviyesi kontrolünü bizzat isteyiniz!
Aracınızın modeli, markası ne olursa olsun kesinlikle eksik yağ seviyesi ile kullanmayınız.
